Wanneer gaat mijn baby doorslapen? En waarom wordt hij wakker?

Wekelijks stellen ouders me de vraag: Karen, wanneer gaat mijn baby nu eindelijk doorslapen? Het is één van de meest gestelde vragen aan een slaapcoach, en ook één van de moeilijkste om te beantwoorden. Want er is geen magische leeftijd waarop het plots goed gaat. Wat ik je wél kan vertellen: doorslapen bestaat eigenlijk niet zoals we denken, én er zijn heel wat puzzelstukjes die je kan bijsturen. Maar eerst even dit.

De magische formule

Hoe graag ik ook zou willen, er bestaat geen standaard slaapadvies dat er voor zorgt dat je baby plots gaat doorslapen. Elk kind is anders en dat betekent ook dat de slaap van jouw kindje uniek is. Tot nu toe is er nog geen magische formule gevonden die ervoor zorgt dat je kindje doorslaapt.

De leeftijd waarop kinderen gaan doorslapen loopt heel sterk uiteen. Sommige baby’s slapen al door op 3 maanden, maar het is even normaal als jouw kindje pas begint door te slapen op 3 jaar! Als ik dat vertel aan ouders, zorgt het enerzijds voor een ‘oef, ik dacht al dat er iets aan de hand was, dat het niet normaal was’, anderzijds kan het ook wel voor wat moedeloosheid zorgen. Want hoe je het ook draait of keert, onderbroken nachten beginnen op de duur zwaar door te wegen.
Slaapt je baby al vroeg lange blokken aan één stuk? Bespreek dan zeker met je arts of Kind & Gezin of nachtvoedingen nog nodig zijn voor jouw kindje op die leeftijd.

Toch blijven veel ouders op zoek naar dé oplossing om hun baby sneller te doen doorslapen. Als je de belofte om jouw kindje te doen doorslapen, bijvoorbeeld via slaaptraining, toch ergens zou tegenkomen, dan is mijn advies: RUN!
Met harde slaaptrainingsmethodes (cry it out, gecontroleerd laten huilen) kan het resultaat inderdaad (tijdelijk) zijn dat het lijkt alsof je baby doorslaapt, maar de realiteit is dat je kindje stopt met signaleren omdat hij of zij geleerd heeft dat er niemand reageert en komt.

Betekent dat dat mijn kind nooit een volledige nacht zal slapen? Uiteraard niet, alle kinderen zullen op een bepaald moment een hele nacht kunnen slapen zonder dat ze jou hulp nodig hebben. Ik ken alvast geen enkele puber die elke nacht aan het bed van zijn ouders staat en hen nodig heeft om terug in slaap te kunnen vallen.

Wanneer dat moment komt, dat is natuurlijk een andere vraag. Ik leg eerst even uit waarom doorslapen op zich niet bestaat.

Doorslapen bestaat niet

Onze slaap verloopt in verschillende cycli. Elke cyclus bestaat dan weer uit verschillende slaapfases waarin 2 soorten slaap voorkomen: REM-slaap en non-REM-slaap. De REM-slaap wordt zo genoemd omdat er in die slaap snelle horizontale oogbewegingen worden gezien (Rapid Eye Movement). Doordat de meeste droombelevingen in de REM-slaap voorkomen, wordt dit ook wel de droomslaap genoemd. Hoe meer naar de ochtend, hoe meer REM-slaap en hoe minder diepe slaap (non-REM-slaap).

Tijdens een slaapcyclus wisselen de slaapfases elkaar af: van lichte non-REM-slaap naar diepe non-REM-slaap, terug naar lichte non-REM slaap en vervolgens de REM-slaap. Op het einde van zo’n slaapcyclus kom je eventjes aan de oppervlakte, zonder dat je dit zelf beseft. 1 tot 3 keer per nacht duurt dit ontwaken iets langer en kan je er ook een herinnering aan hebben.

Kort na de geboorte duurt een slaapcyclus ongeveer 45 minuten. Dit wordt geleidelijk langer tot op een leeftijd van 2 à 3 jaar de ‘volwassen duur’ bereikt wordt van 1,5 uur.

Het is dus heel normaal dat kinderen en volwassenen tussen de slaapcycli door kort wakker worden — dit gebeurt meerdere keren per nacht. Meestal heb je er geen herinnering aan. Even wakker zijn in een normale slaapopbouw heeft geen negatieve invloed op de slaapkwaliteit.

Baby’s en jonge kinderen weten op zo’n moment niet altijd hoe ze weer kunnen inslapen, en hebben daar dan hulp bij nodig.

Waarom wordt mijn baby ‘s nachts wakker?

Elke baby wordt doorheen de nacht gedeeltelijk wakker — dat is normaal en hoort bij de slaapopbouw. Maar waarom sommige baby’s dan niet terug in slaap vallen en jou nodig hebben, dat heeft heel vaak met één of meer van deze puzzelstukjes te maken:

Slaapassociaties

Als je kindje bij de bedtijd altijd in slaap wordt gewiegd, gevoed of gedragen, dan is de kans groot dat het die situatie ook ‘s nachts opnieuw nodig heeft om verder te slapen. Stel dat je baby in slaap valt in jouw armen en je hem dan al slapend in zijn bedje legt — logisch dat hij ‘s nachts in paniek wakker wordt omdat hij niet meer in jouw veilige armen ligt en jou terug nodig heeft om verder te slapen. Dat is geen “slecht” gedrag, het is gewoon wat hij kent.

Oververmoeidheid of een te late bedtijd

Dit is er eentje die veel ouders verrast: hoe vermoeider een kindje is bij de bedtijd, hoe slechter het slaapt. Als je kindje oververmoeid is, schakelt het lichaam over naar een hogere staat van alertheid. Het geeft als het ware het signaal ‘ik heb nood aan slaap, maar het komt niet’, waardoor het moeilijker wordt om in slaap te vallen én te blijven.

Valt je kindje binnen 5 minuten in slaap? Dan is het waarschijnlijk al over zijn bedtijd heen.

Te weinig slaap overdag

De nacht is de spiegel van de dag. Te weinig slaap overdag — door overgeslagen of te korte dutjes — heeft een rechtstreekse link met moeilijke nachten. Hoe tegenstrijdig het ook klinkt: een kindje dat overdag goed slaapt, slaapt ‘s nachts ook beter.

Te lange wakkertijden

Per leeftijd zijn er gemiddelde wakkertijden — de tijd dat je kindje wakker kan blijven zonder oververmoeid te worden. Zit je daar te lang over, dan vergroot de kans op een onrustige bedtijd én moeilijke nachten. Lees in mijn gratis slaapgids meer over wakkertijden per leeftijd.

Honger

Belangrijk dat je kindje overdag goed eet, zodat honger ‘s nachts kan worden uitgesloten. Een kindje dat volgens zijn leeftijd geen nachtvoeding meer nodig heeft maar het nog wel krijgt, kan blijven wakker worden door honger — omdat zijn lichaam dat gewoon is.

Slaapregressies

Soms zorgen slaapregressies ervoor dat zelfs de beste slapertjes plots een periode van moeilijkere nachten doormaken. Dat is gelinkt aan ontwikkelingsmijlpalen en is altijd tijdelijk.

Goed nieuws!

Er zijn heel veel puzzelstukjes die een invloed hebben op de slaap van je baby. Hier en daar wat bijsturen, kan een gigantisch verschil maken in de slaap van jouw baby.

De belofte dat je kindje na een begeleiding zal doorslapen, doe ik niet. Ik beloof wel dat ik elk puzzelstukje met jullie zal bekijken om de slaap te optimaliseren zodat dat doorslapen er op een dag zeker komt!

Dit voelt toch een beetje als magie, niet?

Wil je weten welke puzzelstukjes voor jouw kindje bijgestuurd kunnen worden? Tijdens een vrijblijvend kennismakingsgesprek kijken we samen wat er speelt en hoe ik jullie kan helpen.

Geen enkele tip missen? Volg me op Instagram en Facebook!

Veel liefs,

Karen

📷: AdobeStock